Bí quyết phòng trị lem lép hạt lúa – Chọn thuốc đúng, lúa trúng mùa - CÔNG TY CỔ PHẦN NÔNG NGHIỆP QATAR CHEMICAL

Bệnh lem lép hạt lúa luôn là nỗi ám ảnh thường trực của bà con nông dân trong giai đoạn lúa trổ chín. Không chỉ làm giảm năng suất nghiêm trọng, bệnh còn khiến hạt lúa bị đen, lửng, mất giá trị thương phẩm khi bán ra thị trường. Để bảo vệ thành quả suốt vụ mùa vất vả, việc thấu hiểu bản chất bệnh và áp dụng đúng giải pháp với các sản phẩm đặc trị như KING-CIDE JAPAN 460SC, MI STOP 350SC hay ASMILTATOP SUPER 400SC là chìa khóa vàng giúp lúa sáng hạt, nặng ký.

Bệnh lem lép hạt lúa – Hiểm họa lớn giai đoạn trổ chín

Trong canh tác lúa nước, giai đoạn từ khi lúa bắt đầu trổ bông đến lúc thu hoạch (lúa chín) được xem là giai đoạn cực trọng, quyết định trực tiếp đến năng suất và chất lượng hạt gạo. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm cây lúa mẫn cảm nhất với các loại dịch hại, trong đó lem lép hạt là bệnh phổ biến và khó kiểm soát nhất nếu không có biện pháp phòng ngừa từ sớm.

Tác nhân gây bệnh phức tạp và đa dạng

Khác với bệnh đạo ôn hay khô vằn thường do tác nhân đơn lẻ gây ra, lem lép hạt là hội chứng bệnh do tổ hợp nhiều nguyên nhân cộng hưởng. Thực tế đồng ruộng cho thấy, bệnh thường xuất phát từ sự tấn công của các loại nấm khuẩn và côn trùng chích hút.

Nhóm nấm gây bệnh: Đây là tác nhân chủ yếu, bao gồm các chủng nấm như Alternaria padwickii, Bipolaris oryzae (gây bệnh tiêm hạch), Fusarium spp. (gây bệnh lúa von), Curvularia lunata, và Pyricularia oryzae (nấm đạo ôn). Chúng tấn công lên vỏ trấu và phôi nhũ, làm hạt lúa biến màu và không thể vào gạo.
Nhóm vi khuẩn: Vi khuẩn Burkholderia glumae (gây thối đen hạt) hay Pseudomonas avenae cũng đóng vai trò lớn làm lép hạt, đặc biệt trong điều kiện mưa ẩm kéo dài.
Côn trùng môi giới: Nhện gié, bọ xít hôi, bọ trĩ khi chích hút nhựa ở bông lúa sẽ tạo ra các vết thương hở. Đây chính là cửa ngõ để nấm và vi khuẩn dễ dàng xâm nhập vào bên trong hạt, gây ra hiện tượng đen và lép.

Triệu chứng điển hình và thiệt hại kinh tế

Bệnh lem lép hạt thường âm thầm phát triển và chỉ biểu hiện rõ rệt khi lúa đã trổ đều hoặc vào chắc. Quan sát kỹ trên bông lúa, bà con sẽ thấy các hạt lúa có những đốm màu nâu đen, nâu tím hoặc biến màu xám ngoét.

Nghiêm trọng hơn, nấm bệnh tấn công sớm vào giai đoạn phơi màu sẽ làm hoa lúa bị hỏng, quá trình thụ phấn không diễn ra được dẫn đến hiện tượng lép trắng hoàn toàn (không có phôi). Nếu tấn công muộn hơn ở giai đoạn ngậm sữa, hạt lúa sẽ bị lửng (lép cậy), hạt gạo bên trong bị teo tóp, dễ gãy nát khi xay xát. Thống kê cho thấy, nếu không phòng trị kịp thời, tỷ lệ lép trên ruộng có thể lên tới 30–40%, đồng nghĩa với việc bà con mất đi phần lớn lợi nhuận, thậm chí thua lỗ.

Điều kiện môi trường và canh tác khiến bệnh bùng phát

Sự phát sinh của bệnh lem lép hạt chịu ảnh hưởng rất lớn từ yếu tố thời tiết và kỹ thuật canh tác của người nông dân. Hiểu rõ những yếu tố này giúp bà con chủ động hơn trong việc dự báo và phòng trừ.

Về thời tiết, điều kiện lý tưởng nhất cho nấm bệnh phát triển là nhiệt độ ấm (25–30°C) kết hợp với ẩm độ không khí cao trên 85%. Đặc biệt, nếu giai đoạn lúa trổ gặp mưa dầm, mưa kéo dài liên tục hoặc sương mù dày đặc vào sáng sớm, bào tử nấm sẽ nảy mầm rất nhanh và lan truyền qua gió, nước mưa để xâm nhiễm vào hạt.

Về canh tác, những ruộng lúa gieo sạ quá dày, bón thừa phân đạm khiến bộ lá ủ rũ, rậm rạp thường có tỷ lệ bệnh cao hơn hẳn. Việc bón thừa đạm làm vách tế bào cây lúa mỏng đi, tạo điều kiện thuận lợi cho nấm bệnh xuyên thủng lớp vỏ trấu bảo vệ. Ngoài ra, việc không quản lý tốt cỏ dại và các ký chủ phụ xung quanh bờ ruộng cũng là nguyên nhân khiến nguồn bệnh tồn lưu và lây lan sang lúa.

lem-lep-hat-lua

Thời điểm “vàng” và nguyên tắc phòng trị hiệu quả

Do tác nhân gây bệnh lem lép hạt rất đa dạng và bệnh tấn công trực tiếp vào phần hạt (nơi khó tiếp xúc thuốc nếu vỏ trấu đã đóng), biện pháp canh tác và phòng ngừa sớm luôn được đặt lên hàng đầu. Nguyên tắc cốt lõi trong quản lý bệnh lem lép hạt là “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Bà con cần ghi nhớ hai thời điểm phun xịt quan trọng nhất, mang tính quyết định đến độ sáng đẹp của hạt lúa:

Phun lần 1 (Giai đoạn lúa trổ lẹt xẹt – khoảng 5%): Đây là lúc lúa vừa bắt đầu trổ thoát ra khỏi bẹ lá đòng. Phun thuốc lúc này giúp tiêu diệt nấm bệnh đang chực chờ bên ngoài không khí và trên bẹ lá, ngăn chặn chúng xâm nhập vào hoa lúa ngay khi vỏ trấu vừa mở ra để thụ phấn.
Phun lần 2 (Giai đoạn lúa trổ đều): Sau khi lúa trổ hoàn toàn (khoảng 5-7 ngày sau lần 1), bà con cần phun nhắc lại. Lần phun này có tác dụng rửa bông, tiêu diệt nấm bệnh còn sót lại và tạo lớp màng bảo vệ hạt lúa trong suốt quá trình vào gạo sau này.

Lưu ý: Khi phun thuốc ở giai đoạn lúa đang trổ, bà con nên chọn các loại thuốc mát, không gây nóng lúa để tránh làm ảnh hưởng đến quá trình thụ phấn.

Top 3 giải pháp thuốc đặc trị lem lép hạt lúa chuyên gia khuyên dùng

Để kiểm soát hiệu quả bệnh lem lép hạt, việc lựa chọn đúng loại thuốc có khả năng nội hấp, lưu dẫn và phổ tác động rộng là yếu tố then chốt. Dưới đây là 3 dòng sản phẩm thuốc trừ bệnh tiên tiến được đánh giá cao về hiệu lực và độ an toàn cho lúa.

1. KING-CIDE JAPAN 460SC – Sức mạnh từ 3 hoạt chất, sạch bệnh, sáng hạt

KING-CIDE JAPAN 460SC là giải pháp toàn diện với sự kết hợp hoàn hảo của ba hoạt chất trừ nấm mạnh mẽ: Azoxystrobin, Hexaconazole và Tricyclazole.

Thành phần ưu việt:

Azoxystrobin (200g/l): Thuộc nhóm Strobilurin, có khả năng ức chế quá trình hô hấp của tế bào nấm, ngăn chặn nấm bệnh hình thành năng lượng và chết đi. Hoạt chất này còn giúp cây lúa duy trì bộ lá xanh (hiệu ứng greening), tăng cường quang hợp để nuôi hạt.
Hexaconazole (40g/l): Thuộc nhóm Triazole, có tác dụng nội hấp cực mạnh, chặn đứng quá trình tổng hợp màng tế bào nấm.
Tricyclazole (220g/l): Hoạt chất chuyên trị đạo ôn, giúp bảo vệ cổ bông và cuống hạt khỏi nấm Pyricularia oryzae, tác nhân gây lem lép và gãy cổ bông hàng đầu.

Hiệu quả thực tế:

Sản phẩm giúp quản lý tốt cả lem lép hạt, đạo ôn cổ bông và khô vằn. Thuốc có khả năng thấm sâu nhanh, hạn chế rửa trôi khi gặp mưa. Hạt lúa sau phun sáng màu, vỏ trấu mỏng, gạo chắc tới cậy.

Hướng dẫn sử dụng:

Pha 25–35ml cho bình 25 lít nước.
Phun 2 lần vào thời điểm trước trổ và sau khi lúa trổ đều.
Thời gian cách ly: 7 ngày.

2. MI STOP 350SC – Cơ chế kép: Chặn đứng bên ngoài, tiêu diệt bên trong

MI STOP 350SC là sự phối hợp giữa hai cơ chế tác động khác biệt từ Azoxystrobin và Difenoconazole, mang lại hiệu quả phòng trị bệnh lem lép hạt vượt trội.

Cơ chế tác động:

Sản phẩm tấn công nấm bệnh từ hai phía: vừa ngăn chặn bào tử nấm nảy mầm xâm nhập từ bên ngoài vỏ hạt, vừa thẩm thấu vào bên trong mô cây để ức chế quá trình tổng hợp Ergosterol (thành phần cấu tạo màng tế bào nấm).
Nhờ tính lưu dẫn hướng ngọn mạnh mẽ, thuốc di chuyển nhanh đến các bộ phận non mới mọc, bảo vệ toàn bộ bông lúa kể cả những hạt lúa ở trong cậy khó tiếp xúc thuốc.

Ưu điểm nổi bật:

MI STOP 350SC được đăng ký đặc trị bệnh lem lép hạt lúa, rất an toàn cho lúa giai đoạn trổ. Sản phẩm giúp hạt lúa vàng sáng, không bị thâm đen, giữ được chất lượng gạo thương phẩm cao.

Hướng dẫn sử dụng:

Pha 20–25ml cho bình 16 lít nước.
Lượng nước phun: 400–500 lít/ha. Đảm bảo phun ướt đều tán lá và bông lúa.
Thời gian cách ly: 7 ngày.

3. ASMILTATOP SUPER 400SC – Bảo vệ toàn diện, hiệu lực kéo dài

ASMILTATOP SUPER 400SC là dòng thuốc trừ bệnh phổ rộng cao cấp, với hàm lượng hoạt chất đậm đặc giúp xử lý triệt để các áp lực bệnh hại cao trong điều kiện thời tiết bất lợi.

Thành phần và công dụng:

Sự kết hợp của Azoxystrobin 250g/l và Difenoconazole 150g/l tạo nên sức mạnh cộng hưởng, tiêu diệt nhanh các loại nấm gây hại như đốm vằn, vàng lá và đặc biệt là lem lép hạt.
Thuốc có khả năng bám dính tốt trên bề mặt lá và vỏ trấu, ít bị rửa trôi bởi nước mưa. Hiệu lực của thuốc kéo dài từ 7-10 ngày, giúp bà con tiết kiệm công phun xịt mà lúa vẫn được bảo vệ an toàn.

Phạm vi sử dụng rộng:

Ngoài lúa, ASMILTATOP SUPER 400SC còn đặc trị hiệu quả các bệnh thán thư, mốc sương, đốm lá trên nhiều loại cây trồng khác như xoài, ớt, khoai tây, rau màu, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho nông trại đa canh.

Cách dùng:

Pha 14ml cho bình 16 lít nước.
Phun vào hai thời điểm vàng: trước trổ và sau trổ đều.
Thời gian cách ly: 10 ngày.

Kết luận

Bệnh lem lép hạt lúa tuy nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu bà con nông dân chủ động áp dụng các biện pháp phòng ngừa tổng hợp. Việc thăm đồng thường xuyên, bón phân cân đối và đặc biệt là phun đúng thuốc, đúng thời điểm sẽ quyết định thắng lợi của cả vụ mùa.

Bộ 3 sản phẩm KING-CIDE JAPAN 460SC, MI STOP 350SC và ASMILTATOP SUPER 400SC với cơ chế tác động tiên tiến, phổ rộng và nội hấp mạnh chính là những trợ thủ đắc lực giúp bà con đánh bay nỗi lo lem lép hạt. Hãy lựa chọn giải pháp phù hợp để ruộng lúa luôn sạch bệnh, hạt vàng sáng, nặng ký và bán được giá cao.

CÔNG TY CỔ PHẦN NÔNG NGHIỆP QATAR CHEMICAL